क्यानडाका विभिन्न प्रान्तमा फैलिएको डढेलोले उत्तर अमेरिकाको जनजीवन प्रभावित बनाउँदै गएको छ। अमेरिकाका धेरै राज्यमा वायु गुणस्तर खस्किएको छ भने स्वास्थ्य अधिकारीहरूले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
उत्तर अमेरिकामा फेरि एकपटक भीषण डढेलोले ठूलो प्राकृतिक संकट निम्त्याएको छ। क्यानडाका विभिन्न प्रान्तमा फैलिएको जंगल आगलागीले हजारौं हेक्टर वन क्षेत्र नष्ट गर्नुका साथै लाखौं मानिसको दैनिक जीवन प्रभावित बनाएको छ। पछिल्ला दिनहरूमा डढेलोबाट निस्किएको बाक्लो धुवाँ हावासँगै अमेरिकाका विभिन्न राज्यसम्म फैलिएको छ, जसका कारण वायु गुणस्तर खस्किएको, स्वास्थ्य जोखिम बढेको र जनजीवन प्रभावित बनेको छ।
क्यानडाका ओन्टारियो, म्यानिटोबा, सास्काचेवान तथा अन्य उत्तरी क्षेत्रमा सयौं स्थानमा डढेलो अझै नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन। आगोको तीव्रताका कारण हजारौं स्थानीय बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ भने आपतकालीन सेवा चौबीसै घण्टा परिचालन गरिएको छ। वन क्षेत्रको ठूलो क्षतिसँगै वन्यजन्तुको बासस्थान नष्ट भएको छ भने सडक, रेल सेवा र केही स्थानीय पूर्वाधारमा समेत असर परेको छ।
डढेलोबाट उत्पन्न धुवाँ अहिले अमेरिकाका न्यूयोर्क, न्यु जर्सी, पेन्सिलभेनिया, म्यासाचुसेट्स, इलिनोइस, मिनेसोटा लगायतका धेरै राज्यमा पुगिसकेको छ। केही स्थानमा आकाश धुम्मिएको, दृश्यता घटेको र वायु गुणस्तर सूचकाङ्क (AQI) अस्वस्थकर तहमा पुगेको छ। मौसमविद्हरूका अनुसार हावाको दिशा परिवर्तन नभएसम्म केही क्षेत्रमा धुवाँको प्रभाव अझ केही दिन कायम रहन सक्ने सम्भावना छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूले डढेलोको धुवाँमा रहेका सूक्ष्म कण (PM2.5) फोक्सोभित्र गहिरोसम्म पुग्न सक्ने भएकाले विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्। दम, एलर्जी, मुटु तथा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग भएका व्यक्तिहरू, बालबालिका, गर्भवती महिला र ज्येष्ठ नागरिक बढी जोखिममा रहेको जनाइएको छ। लगातार खोकी लाग्ने, आँखा पोल्ने, घाँटी दुख्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने तथा छाती भारी हुने लक्षण देखिएमा चिकित्सकसँग तत्काल परामर्श लिन स्वास्थ्य निकायले सुझाव दिएका छन्।
डढेलोको असर केवल स्वास्थ्यमा सीमित छैन। पर्यटन, निर्माण, यातायात तथा बाहिरी गतिविधिमा आधारित उद्योगहरू पनि प्रभावित भएका छन्। खराब वायु गुणस्तरका कारण धेरै खेलकुद प्रतियोगिता, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा सार्वजनिक गतिविधि स्थगित गरिएका छन्। केही स्थानमा विद्यालयहरूले विद्यार्थीहरूको सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै बाहिरी गतिविधि बन्द गरेका छन्।
वातावरणविद्हरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा क्यानडामा डढेलोको संख्या र तीव्रता बढ्नुमा जलवायु परिवर्तन मुख्य कारणमध्ये एक हो। बढ्दो तापक्रम, लामो समयसम्मको सुख्खा मौसम र वन क्षेत्रको सुक्खापनले आगो छिटो फैलिन सहयोग गरिरहेको छ। डढेलोबाट ठूलो मात्रामा कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन हुने भएकाले यसले विश्वव्यापी जलवायु संकटलाई अझ गम्भीर बनाउने चेतावनी पनि दिइएको छ।
यस्तो अवस्थामा सबै नागरिकले आवश्यक सावधानी अपनाउनु अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। वायु गुणस्तर खराब भएका बेला सकेसम्म घरभित्र बस्ने, बाहिर निस्कनै परे N95 वा सोसरहको मास्क प्रयोग गर्ने, झ्यालढोका बन्द राख्ने तथा एयर प्युरिफायर उपलब्ध भए प्रयोग गर्ने सुझाव दिइएको छ। साथै, AQI नियमित रूपमा जाँच गर्ने र अत्यावश्यक कामबाहेक लामो समय बाहिर नबस्ने स्वास्थ्य विज्ञहरूको सल्लाह छ।
क्यानडाको डढेलोले प्राकृतिक विपद् कुनै एक देशमा मात्र सीमित नहुने स्पष्ट देखाएको छ। यसको असर सीमा पार गर्दै सम्पूर्ण उत्तर अमेरिकामा फैलिएको छ। लाखौं मानिसले धुवाँ, प्रदूषण र स्वास्थ्य जोखिमको सामना गरिरहेका छन्। विज्ञहरूका अनुसार आगामी दिनमा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव कम गर्न वन संरक्षण, प्रभावकारी विपद् व्यवस्थापन तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउन आवश्यक छ।
GNN TV & News सबै दर्शक तथा पाठकहरूलाई स्थानीय प्रशासन र स्वास्थ्य निकायबाट जारी हुने आधिकारिक सूचना नियमित रूपमा पालना गर्न तथा आफ्नो स्वास्थ्य सुरक्षामा विशेष ध्यान दिन अनुरोध गर्दछ।
